Η οινοποίηση στο Οινοποιείο Χατζηδάκη αποτελεί μια διαδρομή σεβασμού στο terroir της Σαντορίνης. Σε αυτή τη σελίδα παρουσιάζουμε αναλυτικά πώς γίνεται η οινοποίηση λευκού κρασιού και η οινοποίηση κόκκινου κρασιού, από την προσεκτική συλλογή των σταφυλιών έως την ολοκλήρωση της ζύμωσης και την ωρίμανση.
Πάντα μέσα σε πλαστικά τελάρα. Η μεταφορά του σταφυλιού έχει μεγάλη σημασία στην επιτυχία της οινοποίησης. Πρέπει να μεταφέρονται στο οινοποιείο γρήγορα και ανέπαφα για να αποφύγουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της εκχύλισης και οξείδωσης.
Διαχωρισμός του βόστρυχα (κοτσανιού) από την ράγα του σταφυλιού ή πίεση ολόκληρης της σταφυλής (χωρίς διαχωρισμό) ανάλογα με την περίπτωση. Τα σταφύλια μετά τον απορραγισμό οδηγούνται στο πιεστήριο με τη βοήθεια ειδικής αντλίας. Παραμονή για κρυοεκχύλιση ή πίεση απευθείας.
Η πίεση γίνεται κατά κύριο λόγο σε πνευματικά πιεστήρια. Σε αυτά επιτυγχάνεται η παραλαβή του γλεύκους (μούστου) με διαδοχικές συμπιέσεις απουσία οξυγόνου. Η καλύτερη ποιότητα γλεύκους είναι εκείνο που προήλθε από την πίεση που ασκεί το βάρος των σταφυλιών μέσα στο θάλαμο του πιεστηρίου, ο λεγόμενος πρόρωγος. Περιέχει λιγότερες τανίνες, οι οποίες σε μεγάλη συγκέντρωση δίνουν έντονο χρώμα και στυπτικότητα, αίσθηση ανεπιθύμητη σε ένα λευκό κρασί. Σε ειδικές περιπτώσεις γίνεται χρήση ασυνεχών πιεστηρίων (παραδοσιακές στροφιλιές) για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Μετά το πιεστήριο, το γλεύκος οδηγείται με φυσική ροή (για αυτό το πιεστήριο βρίσκεται σε ψηλότερο σημείο από τις δεξαμενές) μέσω ενός σωλήνα στις δεξαμενές. Εκεί ψύχεται στους 10°C για την επιβράδυνση της έναρξης της αλκοολικής ζύμωσης και για να διαυγάσει. Τα σωματίδια που αιωρούνται μέσα στον μούστο καθιζάνουν. Αυτές είναι οι λεγόμενες λάσπες, ένα ίζημα δηλαδή ανεπιθύμητο για την παραγωγή ποιοτικών κρασιών.
Όταν ολοκληρωθεί η απολάσπωση, μεταγγίζουμε το καθαρό γλεύκος σε καθαρή δεξαμενή. Εκεί αυξάνουμε τη θερμοκρασία από τους 10°C στους 14-16°C. Η ποιότητα ενός κρασιού εξαρτάται, σε σημαντικό βαθμό, από τη θερμοκρασία ζύμωσής του, γιατί αυτή καθορίζει το ποσό των αρωματικών εστέρων που δημιουργούνται. Αφού ολοκληρωθεί η αλκοολική ζύμωση, τα κρασιά παραμένουν σε ανοξείδωτες δεξαμενές σε αναγωγικές συνθήκες με σκοπό την ωρίμανση και εμφιαλώνονται εφόσον κριθούν έτοιμα από τους οινολόγους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η ωρίμανση του οίνου γίνεται σε γαλλικά δρύινα βαρέλια διαφορετικών χωρητικοτήτων με σκοπό να παραχθούν λευκοί οίνοι παλαίωσης.
Διαχωρισμός του βόστρυχα (κοτσανιού) από την ράγα του σταφυλιού.
Ο σταφυλοπολτός μετά τον απορραγισμό οδηγείται σε δεξαμενή όπου παραμένει για τη διαδικασία της κρυοεκχύλιση (εκχύλιση σε χαμηλές θερμοκρασίες) είτε περνάει σε δεξαμενές για να ζυμώσει μαζί με τα στέμφυλα σε ελεγχόμενη θερμοκρασία 26 έως 28°C.
Με την έναρξη της ζύμωσης, τα στέμφυλα (φλοιοί και κουκούτσια) ανεβαίνουν στο επάνω μέρος της δεξαμενής ωθούμενα από το παραγόμενο CO2 (διοξείδιο του άνθρακα). Σχηματίζουν το λεγόμενο «καπέλο». Με τη βοήθεια αντλίας το γλεύκος αντλείται από το κάτω μέρος της δεξαμενής και οδηγείται ξανά στην κορυφή. Εκεί αφήνεται να πέσει και να διαβρέξει τα στέμφυλα (διαβροχή).
Το γλεύκος σε ζύμωση (ή το κρασί, ανάλογα με τη διάρκεια εκχύλισης) ή το γλεύκος μετά το πέρας της διαδικασίας κρυοεκχύλισης διαχωρίζεται με τη βοήθεια της βαρύτητας για να μεταφερθεί σε μια άλλη δεξαμενή όπου θα ολοκληρωθεί η αλκοολική ζύμωση. Εκεί, πιθανόν θα ακολουθήσει η μηλογαλακτική ζύμωση που είναι η μετατροπή του μηλικού οξέος από τα γαλακτικά βακτήρια σε γαλακτικό οξύ και βοηθάει τη μείωση της οξύτητας. Αυτό είναι «κρασί χωρίς πίεση». Τα στέμφυλα απαλλαγμένα από το υγρό οδηγούνται στο πιεστήριο για να δώσουν μια άλλη ποσότητα κρασιού που ονομάζεται «κρασί πίεσης».
Τα κόκκινα κρασιά είναι σύνηθες να ωριμάζουν σε βαρέλια. Το Μαυροτράγανο στη περίπτωση μας ωριμάζει από 12 έως 24 μήνες και επιδέχεται παλαίωση στη φιάλη από 1 χρόνο έως όσο κρίνεται απαραίτητο.
Το γλεύκος είναι ο φυσικός χυμός των σταφυλιών που προκύπτει μετά την πίεσή τους κατά τη διαδικασία της οινοποίησης.
Το κρασί ωριμάζει μετά την ολοκλήρωση της αλκοολικής ζύμωσης. Η ωρίμανση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ανοξείδωτες δεξαμενές ή σε δρύινα βαρέλια, ανάλογα με το στυλ και τα χαρακτηριστικά που επιθυμεί να δώσει ο οινοποιός στον οίνο.
Η κρυοεκχύλιση είναι η διαδικασία κατά την οποία τα αποβοστρυχωμένα σταφύλια παραμένουν σε επαφή με τον φλοιό των σταφυλιών σε χαμηλή θερμοκρασία πριν από την πίεση και τη ζύμωση. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η εκχύλιση αρωμάτων, χρώματος και των τανινών.
Οι αλκοολικοί βαθμοί δημιουργούνται κατά την αλκοολική ζύμωση, όταν οι ζύμες μετατρέπουν τα φυσικά σάκχαρα του γλεύκους σε αλκοόλη.
Η αλκοολική ζύμωση ολοκληρώνεται όταν καταναλωθούν όλα τα ζυμώσιμα σάκχαρα και σταματήσει η παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα.
Η απολάσπωση πραγματοποιείται πριν και μετά τη ζύμωση και αφορά την απομάκρυνση των στερεών υπολειμμάτων (λασπών), συμβάλλοντας στη βελτίωση της ζύμωσης και στη διαύγαση του κρασιού.
Η ζύμωση μπορεί να διακοπεί με μείωση της θερμοκρασίας ή με την προσθήκη διοξειδίου του θείου, διαδικασίες που περιορίζουν τη δράση των ζυμών.
Η μηλογαλακτική ζύμωση είναι η μετατροπή του μηλικού οξέος σε γαλακτικό οξύ. Πραγματοποιείται μετά την αλκοολική ζύμωση και συμβάλλει στη μείωση της οξύτητας και σε πιο στρογγυλή γευστική αίσθηση. Εφαρμόζεται κυρίως σε ερυθρούς οίνους και σπανιότερα σε λευκούς.
Τα κρασιά που διαθέτουν υψηλή οξύτητα, υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη και σημαντική παρουσία τανινών έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα παλαίωσης.
Ναι, το οινοποιείο μας είναι επισκέψιμο και θα χαρούμε να σας ξεναγήσουμε στους χώρους παραγωγής και εμφιάλωσης. Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε διαφορετικά πακέτα ξενάγησης και γευστικής δοκιμής κρασιών, όπου η ομάδα μας θα σας παρουσιάσει αναλυτικά τη διαδικασία παραγωγής.